فاتح محمد يلماز، أبو حنيفة والحديث (محددا لكتاب عبد الرزاق ”المصنف“) (اسطنبول: منشورات أنصار، 2019)، 168 صفحة، رقم ISBN: 9786057619655
Fatih Mehmet YILMAZ, Abū Ḥanīfa and Ḥadīth (Specific to ʿAbd al-Razzāq’s al-Musannaf) (Istanbul: Ensar Neşriyat, 2019), 168 pages, ISBN: 9786057619655
Fatih Mehmet YILMAZ, Ebû Hanîfe ve Hadis (Abdürrezâk’ın el-Musannef’i Özelinde) (İstanbul: Ensar Neşriyat, 2019), 168 sayfa, ISBN: 9786057619655
إن فقه أبي حنيفة (ت. 150ه/767م) للحديث والسنة هو من بين أكثر القضايا إثارة للجدل في تاريخ العلوم الإسلامية. تمت دراسة مدى اعتماده على الأحاديث في فقهه، والمعايير التي استخدمها لتقييم السنة كدليل، وكيفية موازنته بين الرواية والرأي من وجهات نظر مختلفة منذ الفترة المبكرة. في هذه الدراسة، تم فحص واحد وستين رواية نقلها أبو حنيفة في المصنف لعبد الرزاق بن همام (ت. 211 ه/826-827 م) تحت عناوين العبادات والمعاملات والعقوبات؛ حيث تم تقييمها مقارنة بآراء أئمة المذاهب الفقهية والصحابة والتابعين، مما كشف عن منهج الإمام الأعظم في الاجتهاد والأدلة التي استند إليها في القضايا ذات الصلة
Abū Ḥanīfa's (d. 150/767) understanding of ḥadīth and sunna is among the most debated issues in the history of Islamic sciences. The extent to which he incorporated ḥadīths into his ijtihad, the criteria he used to evaluate the sunna as evidence, and how he balanced narration and opinion have been addressed from different perspectives since the early period. Fatih Mehmet Yılmaz's work, Abū Ḥanīfa and Ḥadīth (Specifically ʿAbd al-Razzāq’s al-Musannaf), holds an important place in the literature in that it addresses these debates not based on theoretical assumptions, but through concrete narration data obtained from early ḥadīth collections. In this study, sixty-one narrations transmitted through Abū Ḥanīfa in ʿAbd al-Razzāq b. Hammām's (d. 211/826-27) al-Musannaf, transmitted through Abū Ḥanīfa, are examined under the headings of worship, transactions, and punishments. They are evaluated in a comparative manner with the views of the imams of the madhhab, the Companions, and the Tābiʿūn, revealing Abū Ḥanīfa's method of ijtihad and the evidence on which he relied in the relevant issues.
Ebû Hanîfe’nin (ö. 150/767) hadis ve sünnet anlayışı, İslâm ilimleri tarihinde en fazla tartışılan meseleler arasında yer almaktadır. Onun içtihatlarında hadislere ne ölçüde yer verdiği, sünneti delil olarak hangi kriterler çerçevesinde değerlendirdiği ve rivayet–re’y dengesini nasıl kurduğu hususları, erken dönemden itibaren farklı bakış açılarıyla ele alınmıştır. Fatih Mehmet Yılmaz’ın Ebû Hanîfe ve Hadis (Abdürrezzâk’ın el-Musannef’i Özelinde) adlı eseri, bu tartışmaları teorik kabullerden hareketle değil, erken dönem hadis müdevvenatından elde edilen somut rivayet verisi üzerinden ele alması bakımından literatürde önemli bir yere sahiptir. Çalışmada, Abdürrezzâk b. Hemmâm’ın (ö. 211/826-27) el-Musannef’inde Ebû Hanîfe aracılığıyla nakledilen altmış bir rivayet; ibadetler, muâmelât ve ukûbât başlıkları altında incelenmiş; mezhep imamları, sahâbe ve tâbiîn görüşleriyle mukayeseli biçimde değerlendirilerek İmâm-ı Âzam’ın ilgili meselelerdeki içtihat yöntemi ve dayandığı deliller ortaya konulmuştur.

Telif Hakkı (c) 2026 Muhammed Ali Osman TURAN (Yazar)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
İndir
Makale Bilgileri
- Makale Türü Kitap Kritiği
- Gönderildi Eylül 8, 2025
- Kabul Edildi Ocak 22, 2026
- Yayınlanmış Mart 29, 2026
- Sayı Sayı 1 (2026)
- Bölüm Kitap Kritiği