برنامج YLSY رحلةً علميةً معاصرةً
The YLSY Program as a Contemporary Scholarly Journey (Riḥla)
Çağdaş Bir İlmî Rihle Olarak YLSY Programı
تسعى هذه المقالة إلى قراءة برنامج YLSY (برنامج الابتعاث للدراسات العليا في الخارج) الذي تنفّذه وزارة التربية الوطنية التركية، في ضوء مفهوم "الرحلة في طلب العلم" في التقليد العلمي الإسلامي. وموضوعها الأساسي هو هذا البرنامج الدراسي المعاصر الذي تتولاه الدولة، أما دراسة الكاتبة للحديث في الأردن فتمثّل حالةً تطبيقية. وفي زمنٍ صارت فيه الموسوعات التي تبلغ آلاف الصفحات، والمخطوطات، والشيوخ في متناول الجميع عبر الوسائط الرقمية، تتساءل المقالة عن عن مغزى الانطلاق في هذه الرحلة، وتذهب إلى أن غاية الرحلة الحقيقية ليست الوصول إلى النص، بل الانخراط في بيئةٍ علميةٍ حيّة. ويُدرَس برنامجYLSY ، من خلال أساسه القانوني وبنيته القائمة على الرعاية والخدمة الإلزامية، بوصفه امتدادًا معاصرًا للرحلة الكلاسيكية، وتُناقَش إمكاناته ومشاقّه وخطر تحوله إلى "سياحة علمية" مناقشةً نقدية. وبذلك يُوضَع المبتعث في صورة طالب علمٍ يواصل درب المحدّثين الأوائل بوسائل العصر.
This article attempts to read the YLSY program of Turkey’s Ministry of National Education through the classical concept of “al-riḥla fī ṭalab al-‘ilm”. Its real subject is this state-run contemporary study program; the author’s hadith education in Jordan serves merely as a case study. In an age when thousand-page corpora, manuscripts, and scholars are accessible online, it questions what setting out still means, arguing that the journey’s true aim is not reaching the text but becoming part of a living scholarly milieu. YLSY is examined as a counterpart of the classical riḥla through its legal basis, patronage, and compulsory-service structure; the program’s opportunities, hardships, and risk of devolving into “academic tourism” are critically discussed. The scholarship holder is thus positioned as a seeker of knowledge who continues the classical muhaddith’s path by contemporary means.
Bu yazı, Millî Eğitim Bakanlığı’nın yürüttüğü YLSY programını, klasik ilim geleneğindeki “er-rihle fî talebi’l-ilim” kavramı çerçevesinde okumayı denemektedir. Asıl konu, devlet eliyle yürütülen bu çağdaş öğrenim programıdır; yazarın Ürdün’deki hadis tahsili ise örnek vakadır. Binlerce sayfalık külliyatların, yazma eserlerin ve hocaların dijital ortamda erişilebildiği bir çağda yola çıkmanın anlamı sorgulanır ve rihlenin asıl gayesinin metne ulaşmak değil, yaşayan bir ilim muhitine dâhil olmak olduğu savunulur. YLSY; hukukî zemini, himâye ve mecburi hizmet yapısıyla klasik rihlenin izdüşümü olarak incelenir; programın imkânları, meşakkatleri ve “ilmî turizme” dönüşme riski eleştirel biçimde tartışılır. Böylece bursiyer, klasik muhaddisin yolunu çağdaş araçlarla sürdüren bir ilim yolcusu olarak konumlandırılır.
Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. Müsnedü’l-İmam Ahmed b. Hanbel. thk. Şuʿayb el-Arnâvut. 50 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1. Basım, 1421/2001.
Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî el-. el-Edebü’l-Müfred. thk. Muhammed Fuâd Abdülbâki. 1 Cilt. Kahire: el-Matbaʿatü’s-Selefiyye, 2. Basım, 1379/1959.
Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. thk. Muhammed Fuâd Abdülbâki. 5 Cilt. Kahire: Matbaʿatüʿîsâ el-Bâbî el-Halebi, 1374-75/1955-56.
Zeytûnî, Îsâ ez-. er-Riḥle ve es̱eruhâ fi’l-ḥadîs̱ ve ʿulûmih. Tunus: Zeytûne Üniversitesi, Doktora Tezi, 1988.

Copyright (c) 2026 Cansu Altınok (Yazar)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Downloads
Article Information
- Article Type Scholarly Travels Narratives
- Submitted June 25, 2026
- Accepted September 24, 2026
- Published October 25, 2026
- Issue No. 2 (2026)
- Section Scholarly Travels Narratives